Informacja o działalności Rady Społecznej

• Słowo wstępne od prezydium

• Członkowie Rady Społecznej

• Harmonogram prac

• Biuletyn Rady Społecznej nr 1/2005

• Biuletyn Rady Społecznej nr 2/2005

• Biuletyn Rady Społecznej nr 3/2005

• Biuletyn Rady Społecznej nr 4/2005

• Stanowiska Rady Społecznej i wybrane stanowiska poparte przez Radę Społeczną

SŁOWO WSTĘPNE OD PREZYDIUM RADY SPOŁECZNEJ

 W listopadzie 2004 roku Prezes Rady Ministrów Marek Belka na wniosek Wiceprezesa Rady Ministrów Izabeli Jarugi-Nowackiej powołał Radę Społeczną jako pomocniczy organ opiniodawczo-doradczy w zakresie polityki społecznej.

W skład Rady weszli przedstawiciele środowisk naukowych i działacze pozarządowi, w liczbie 25 osób. Do jej zadań - jak głosi Zarządzenie nr 72 Prezesa Rady Ministrówz dnia 29 lipca 2004 r.- należy przygotowywanie propozycji i wyrażanie opinii dotyczących:

1. polityki społecznej, w tym strategii rozwoju społecznego kraju oraz koordynacji działań środowisk społecznych, gospodarczych, pracowniczych i organizacji reprezentujących osoby wykluczone społecznie;
2. metod analizowania i rozwiązywania problemów związanych z wdrażaniem celów polityki społecznej Rządu;
3. zagrożeń realizacji celów strategii społecznej Rządu;
4. współpracy i wymiany informacji między środowiskami reprezentowanymi w Radzie Społecznej;
5. zwalczania dyskryminacji z powodu rasy, pochodzenia etnicznego, religii i przekonań, wieku oraz orientacji seksualnej;
6. współpracy organizacji pozarządowych z organami administracji publicznej w zakresie realizacji polityki społecznej kraju.

          Rada jest niezależnym ciałem doradczym rządu. Członkowie Rady będą wskazywać władzom - w miarę potrzeby i możliwości - sposoby doraźnego łagodzenia trudności i wykorzystywania szans. Powołanie Rady stwarza szansę zapoczątkowania myślenia o długofalowych programach, których horyzont czasowy wykracza poza kadencję Sejmu.  Odpowiedzialny rząd musi myśleć strategicznie w długiej perspektywie, a Rada ma sprzyjać takiej postawie.

Rada ma bardzo skromne zaplecze administracyjne, zatem musi mierzyć zamiary na siły. Siły te nie są jednak małe. W skład Rady weszły osoby:

• reprezentujące różne dyscypliny naukowe  (ekonomię, politykę społeczną, socjologię) i różne formy uczestnictwa w życiu społecznym (udział w innych ciałach doradczych, badania naukowe, działalność społeczna na rzecz grup społecznie upośledzonych) - a mimo to umiejące znaleźć wspólny język;
• umiejące interpretować doświadczenia zagraniczne; w tym tych krajów, które skutecznie połączyły sukces gospodarczy ze wzrostem dobrobytu obywateli właśnie dlatego, że nie przeciwstawiały celów gospodarczych celom społecznym;
• patrzące perspektywicznie na przyszłość Polski, myślące nie w kategoriach kadencji  czy  kampanii wyborczej a w kategoriach pokoleń.

Demokratyczna posierpniowa Polska stała się krajem, w którym licznie działają różne rady, ale - jak dotąd - ten kapitał społeczny ulega rozproszeniu. Liczymy na to, że z posiedzenia na posiedzenie będzie nam przybywać obserwatorów i dyskutantów reprezentujących inne ważne środowiska społeczne, a zatem będzie narastał przepływ informacji, opinii i pomysłów.

Złe - zawirusowane fałszywymi stereotypami - sposoby myślenia o sprawach publicznych są niedocenianą barierą rozwoju. Z charakteru Rady wynika, że położy ona nacisk nie na tworzenie hardware'u gospodarki a na konieczność przeprogramowania software'u, na odwirusowanie programów używanych do prowadzenia polityki - tak gospodarczej, jak i społecznej. Dyskurs publiczny o polityce społecznej w Polsce jest niestety bardziej zainfekowany niż dyskurs zachodnioeuropejski, choć i tam nie wykorzeniono jeszcze przestarzałych ćwierćprawd. Mamy tam jednak tak kompetentnych i wpływowych sojuszników, jak grupa ekonomistów od 10 lat przygotowujących Euromemoranda nadające właściwą rangę społecznym czynnikom i celom rozwoju gospodarczego, proponujących odpowiednie korekty w konstytucji europejskiej.  Przedstawiamy ich stanowisko w dalszej części Biuletynu.

Przypominajmy więc aż do skutku: gospodarka ma służyć ludziom a nie wskaźnikom; kolejnym pokoleniom a nie zwycięskim koalicjom. Tylko taka polityka gospodarcza ma sens i jest nowoczesna. Zaś, z drugiej strony, polityka społeczna,  której podmiotem są różne instytucje (publiczne i niepubliczne) stanowi czynnik rozwoju a nie jego hamulec!

Trzeba podkreślać pozytywne - i ekonomiczne i społeczne - znaczenie welfare state;  państwa socjalnego,  państwa  o zobowiązaniach społecznych i solidarnego społeczeństwa.  Państwo socjalne to nie tylko państwo opiekuńcze; to nie tylko walka z już powstałą biedą, łaskawość, opieka nad tymi, którym przydarzyła się katastrofa życiowa; to państwo, które przede wszystkim poszerza możliwości godnego życia, godziwej pracy i płacy, realnego wpływu na życie polityczne. To państwo, które sprzyja uspołecznieniu społeczeństwa, aktywizacji obywateli. Nie uzależnia - lecz  uniezależnia! I nic na tym nie traci.

Dzięki dobrze zaprojektowanym instytucjom publicznym i organizacjom pozarządowym, państwo może poszerzać możliwości działania!  katastrof życiowych może być coraz mniej. A coraz więcej - odkrytych i wykorzystanych talentów, pomysłów, inicjatyw; samopomocy, pomocy i innowacji. A więc: państwo socjalne = społeczeństwo innowacyjne, to rozwój harmonijny,  trwały, realizowany przez ludzi i korzystny dla ludzi.Niestety; o stronniczości lub nieznajomości rzeczy świadczą jakże często powtarzane u nas  bezzasadne przekonania, że  państwo opiekuńcze tłamsi inicjatywę gospodarczą i jest barierą rozwoju... (patrz Fałszywi prorocy w naszym Biuletynie). Mamy nadzieję, że Rada skutecznie przyczyni się do ich obalenia, jak również do przeciwstawienia się strategii redukowania państwa socjalnego w zastępstwie koniecznych reform w innych sferach. Przypominanie tych prawd - często zapomnianych przez elity - jest zadaniem numer jeden dla Rady.

Oczywiście - fałszywa byłaby teza, że każda instytucja socjalna, każda forma realizacji praw socjalnych, każde świadczenie służą solidarności społecznej i dynamizmowi gospodarczemu. Większość członków Rady pracuje nad bardzo konkretnymi kwestiami ujawniając złe funkcjonowanie wielu dotychczasowych rozwiązań i zgłaszając nowe pomysły. Ważnym zadaniem Rady będzie więc wskazywanie błędnych i proponowanie nowych skutecznych rozwiązań. Skromne zasoby Rady nie pozwolą zająć się wszystkim; lecz można od niej oczekiwać, że da przykłady nowych sposobów  skuteczniejszego rozwiązywania bolesnych i zastarzałych kwestii społecznych. I - co będzie szczególnie cenne - zapobiegania rodzeniu się nowych kwestii społecznych. To jest zadanie numer dwa dla Rady.

Prezydium Rady Społecznej
Jolanta Supińska
Wielisława Warzywoda-Kruszyńska
Ks. Arkadiusz Nowak
Ryszard Szarfenberg

CZŁONKOWIE RADY SPOŁECZNEJ

Naukowcy

1. Balcerzak-Paradowska Bożenna - doktor, habilitacja 2005; pracownik naukowy i dyrektor Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych,  autorka książek o polityce rodzinnej, członek Prezydium Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN, członek Komitetu Nauk Demograficznych PAN;
2. Bugaj Ryszard - doktor, habilitacja 2004; pracownik naukowy Instytutu Nauk Ekonomicznych PAN, specjalista od finansów publicznych; członek Rady Strategii Społeczno-Gospodarczej; prezes Stowarzyszenia Studiów i Inicjatyw Społecznych, Przewodniczący Forum Polska Praca;
3. Deniszczuk Lucyna - pracownik naukowy b. Instytutu Rozwoju i Studiów Strategicznych, prekursorka badań nad minimum socjalnym i budżetami gospodarstw domowych, uczestniczka badań  Polska bieda;
4. Gilejko Leszek - profesor w Kolegium Ekonomiczno-Społecznym, Szkoła Główna Handlowa, badacz związków zawodowych i systemów partycypacyjnych w gospodarce, członek Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN;
5. Frąckiewicz Lucyna - profesor w Akademii Ekonomicznej, Katowice, badaczka regionalnych nierówności społecznych,  niepełnosprawności i starości; członek Prezydium Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN, członek Komitetu Nauk Demograficznych PAN; 
6. Jacukowicz Zofia - profesor w Instytucie Pracy i Spraw Socjalnych, badaczka płac i kosztów pracy;  członek Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN;
7. Kabaj Mieczysław - profesor w Instytucie Pracy i Spraw Socjalnych, twórca programów przeciwdziałania bezrobociu; członek Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN; członek Komitetu Nauk Ekonomicznych PAN; członek Komitetu Prognoz Polska 2000 Plus PAN , członek Rady Strategii Społeczno-Gospodarczej;
8. Kotowska Irena - profesor w Szkole Głównej Handlowej, członek Komitetu Nauk Demograficznych PAN,  członek Komitetu Prognoz Polska 2000 Plus PAN,  zastępczyni przewodniczącego Wydziału I PAN;
9. Kowalik Tadeusz - profesor w Instytucie Nauk Ekonomicznych PAN, badacz myśli ekonomicznej i systemów ekonomicznych, społecznej gospodarki rynkowej i Trzeciej Drogi; członek Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN, członek Komitetu Nauk Ekonomicznych PAN; członek Rady Strategii Społeczno-Gospodarczej;
10. Rajkiewicz Antoni - profesor w Instytucie Polityki Społecznej, Uniwersytet Warszawski,  badacz polityki demograficznej, procesów migracyjnych i rynku pracy; laureat medalu im. Wacława Szuberta; honorowy przewodniczący Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN;  członek Komitetu Prognoz Polska 2000 Plus PAN, członek Rządowej Rady Ludnościowej; członek władz Stowarzyszenia PROXENIA;
11. Sadowski Zdzisław - profesor Wydziału Nauk Ekonomicznych,  Uniwersytet Warszawski,  teoria rozwoju gospodarczego, prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, członek Komitetu Nauk Ekonomicznych PAN; zastępca przewodniczącego Komitetu Prognoz Polska 2000 Plus PAN, członek Rady Strategii Społeczno-Gospodarczej;
12. Supińska Jolanta - PRZEWODNICZĄCA, profesor w Instytucie Polityki Społecznej, Uniwersytet Warszawski,  teoria polityki społecznej, problemy mieszkaniowe; członek Prezydium Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN; redaktor naczelna Problemów Polityki Społecznej; wiceprezes Stowarzyszenia Studiów i Inicjatyw Społecznych;
13. Szarfenberg Ryszard - SEKRETARZ, doktor, adiunkt w Instytucie Polityki Społecznej, Uniwersytet Warszawski, teoria polityki społecznej, zasady racjonalności polityki społecznej, wykluczenie społeczne; członek władz Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej, sekretarz redakcji Problemów Polityki Społecznej;
14. Uścińska Gertruda - doktor, adiunkt w Instytucie Pracy i Spraw Socjalnych; zabezpieczenie społeczne, międzynarodowe prawo socjalne;
15. Warzywoda-Kruszyńska Wielisława - WICEPRZEWODNICZĄCA, profesor i dyrektor w  Instytucie Socjologii,  Uniwersytet Łódzki, badania ubóstwa, dziedziczenia nierówności,  rodziny, lokalnych polityk wobec problemów społecznych, członek Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN;
16. Żukowski Maciej - profesor w Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, ubezpieczenia społeczne, systemy emerytalne, członek redakcji Problemów Polityki Społecznej.

Praktycy

17. Baran Barbara - Stowarzyszenie Kobiet Polskich po 40-tce z Dąbrowy Górniczej przygotowujące bezrobotne mieszkanki Śląska do powrotu na rynek pracy;
18. Bogdanowicz Marek - Akcja "Zobaczyć człowieka" z Krakowa działająca na rzecz obywatelskich praw osób bezdomnych;
19. Gross Danuta - specjalistka pracy socjalnej, laureatka nagrody Ministra Polityki Społecznej, Głogowski Uniwersytet Trzeciego Wieku;
20. Karbarz-Farbisz Ewa - psychoterapeutka, prezes Fundacji "Zanim nadejdzie jutro" z Sanoka, zajmującej się pomocą rodzinom w sytuacjach kryzysowych;
21. Liwski Witold Mateusz - Prezes Polskiej Fundacji Pomocy Humanitarnej "Res Humanae", Towarzystwo Rodzin i Przyjaciół Dzieci Uzależnionych "Powrót z U", Fundacja na Rzecz Wzajemnego Poznania Narodów "ANKRA"; członek Mazowieckiej Rady Integracji Europejskiej;
22. Łepik Ryszard - Wiceprezes Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych;
23. Machalica-Pułtorak Anna - Stowarzyszenie Otwarte Drzwi, Warszawa, programy adresowane do młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym;
24. Nowak Arkadiusz - WICEPRZEWODNICZĄCY, ksiądz., doradca Ministra Zdrowia, działacz na rzecz praw nosicieli wirusa HIV i chorych na AIDS;
25. Różewicz Iwona - Polska Unia Lokatorów, Warszawa.

HARMONOGRAM PRAC RADY SPOŁECZNEJ

1. 8 listopada - Sprzężenie zwrotne między polityką społeczną i polityką gospodarczą. Grupa Euromemorandum - sojusznikiem uspołecznionych ekonomistów.
2. 17 grudnia - Niezadowalający stan statystyki społecznej źródłem niewiedzy prowadzącej do błędnych decyzji.
3. 27 stycznia - Prawa socjalne a wolności polityczne i obyczajowe. Opóźnienia Polski w ratyfikacji i stosowaniu konwencji międzynarodowych.
4. 24 lutego - Praca, bezrobocie, wynagrodzenia, kodeks pracy, zatrudnienie socjalne.  Mieszkalnictwo.
5. 31 marca - Rozwarstwienie społeczne, wykluczenie, bieda. Mieszkaniowy aspekt biedy. Zdrowotny aspekt biedy.
6. 28 kwietnia - Edukacyjny aspekt biedy. Wyrównywanie startu i awansu oświatowego, kształcenie ustawiczne a gospodarka oparta na wiedzy.
7. 24 maja (wyjątkowo wtorek!) - Partycypacja obywatelska - w pracy i poza pracą. Prawo pracowników i obywateli do informacji i konsultacji, prawo do udziału w dialogu społecznym.
8. 30 czerwca - Ewolucja polskich rodzin. Ocena realizacji Krajowego Programu Działań na rzecz Kobiet. Demograficzne aspekty krajowej, europejskiej i światowej polityki społecznej. Polityka antydyskryminacyjna a polityka migracyjna.
9. 28 lipca - Summa summarum