RADA MINISTROW

Rzad przyjal projekt ustawy budzetowej na 1995 r. Zaakceptowane na poprzednim posiedzeniu ogolne wskazniki i proporcje makroekonomiczne stanowily podstawe do rozdysponowania srodkow budzetowych.

Rzad zapoznal sie ze stanowiskami i uwagami sformulowanymi przez organizacje zwiazkowe i Konfederacje Pracodawcow Polskich na dzisiejszym posiedzeniu Komisji Trojstronnej ds. Spoleczno - Gospodarczych. Znaczna czesc postulatow zostala uwzgledniona przy ostatecznym rozdysponowaniu dodatkowych srodkow budzetowych.

Rada Ministrow zadecydowala, ze obok dodatkowych srodkow przewidzianych na podwyzke plac dla wszystkich pracownikow panstwowej sfery budzetowej (6,1 bln zl) na dodatkowy wzrost wynagrodzen pracownikow oswiaty przeznaczone zostanie 850 mld zl, na podwyzki dla pracownikow wyzszych uczelni zostanie dodatkowo przekazane 300 mld zl, a dla pracownikow opieki spolecznej - 30 mld zl. Dodatkowe srodki (w porownaniu do przyjetych limitow) przyznano takze m.in. na:

* zasilki z tytulu ochrony macierzynstwa - 250 mld (dla budzetow wojewodow),

* dla Funduszu Pracy na aktywne formy zwalczania bezrobocia - 275 mld zl,

* wsparcie organizacji pozarzadowych dzialajacych w zakresie pomocy bezdomnym - 50 mld zl,

* zwalczanie narkomanii - 50 mld zl,

* rehabilitacje przedrentowa w szpitalach uzdrowiskowych - 100 mld zl,

* inwestycje w dziedzinie infrastruktury informatycznej - 350 mld zl,

* ochrone zdrowia - 600 mld zl,

* odbudowe Teatru Narodowego - 300 mld zl,

* wykup gruntow pod autostrady - 400 mld zl,

* systemy lacznosci dla policji - 100 mld zl,

* Fundusz Kombatantow - 100 mld zl,

* postep biologiczny w rolnictwie - 260 mld zl,

* proekologiczne inwestycje w kopalniach wegla kamiennego "Szczeglowice" i "Pokoj" i gazyfikacje w trzech wojewodztwach - 220 mld zl.

W rezultacie decyzji Rady Ministrow ok. 50 proc. dodatkowych srodkow zostala przeznaczona na cele spoleczne, co jest zgodne z priorytetami programu "Strategia dla Polski".

Rada Ministrow przyjela stanowisko w sprawie "Zalozen Polityki pienieznej na 1995 r." przedstawionych przez Narodowy Bank Polski.

Rzad podziela poglad NBP, ze podstawowym celem polityki pienieznej w przyszlym roku bedzie dalsze zmniejszanie wielkosci inflacji. Polityka gospodarcza rzadu zostala opracowana przy zalozeniu, ze wzrost cen w 1995 r. wyniesie ok. 17 proc. Rzad ma nadzieje, ze polityka pieniezna NBP bedzie realizowala ten cel.

Zarowno prognozy ministerstwa finansow jak i NBP sa zgodne co do oceny mozliwosci rozmiarow finansowania deficytu budzetowego panstwa w systemie bankowym w wysokosci ok. 80 bln zl. W projekcie budzetu panstwa zaklada sie bezposrednie finansowanie deficytu przez NBP w wysokosci 15 bln zl. Po uwzglednieniu papierow skarbowych, ktore budzet panstwa bedzie musial wykupic z NBP w 1995 r., oznacza to, ze w 1995 r. NBP powinien zakupic papiery skarbowe na kwote 103 bln zl. Celem rzadu w przyszlosci jest eliminowanie finansowania deficytu w banku centralnym. Kontynuowane beda dzialania majace na celu zwiekszenie finansowania pozabankowego.

Narodowy Bank Polski przewiduje, ze w miare prawidlowej realizacji zmniejszania inflacji oraz utrzymywania sie pozytywnych tendencji w gospodarce, nominalna stopa redyskontowa bedzie obnizana. NBP szacuje, ze dolny poziom stop procentowych banku centralnego wyniesie ok. 21-25 proc. Rzad ma nadzieje, ze polityka pieniezna prowadzona przez NBP pozwoli na osiagniecie tego poziomu w mozliwie najkrotszym czasie.

Zdaniem rzadu polityka stop procentowych banku centralnego powinna zapewnic szybki wzrost gospodarczy poprzez wzrost kredytow na inwestycje.

Rzad podziela opinie NBP o koniecznosci obnizenia rezerwy obowiazkowej od depozytow a vista oraz dalsze zmniejszanie dysproporcji miedzy stopa rezerwy obowiazkowej od depozytow zlotowych i od depozytow walutowych.

Rzad przyjal projekt ustawy o doplatach do oprocentowania kredytow bankowych.

Projekt ustawy obejmuje problematyke doplat udzielanych ze srodkow budzetu panstwa do oprocentowania kredytow bankowych w odrebnej regulacji ustawowej, zgodnie z zalozeniami i kierunkami polityki gospodarczej Polski zawartymi w "Strategii dla Polski". Sluzyc ma takze stabilizacji zasad i utrzymaniu ciaglosci preferencyjnego kredytowania nakladow w subwencjonowanych dzialach gospodarki.

Projekt zaklada, ze stosowanie doplat do kredytow preferencyjnych obejmie kredyty udzielane krajowym podmiotom gospodarczym na cele rolnicze, skup i przechowywanie zapasow ryb morskich oraz finansowanie kontraktow eksportowych.

Proponuje sie by dysponentem srodkow na doplaty do oprocentowania kredytow udzielonych po 1 stycznia 1995 r. na cele rolnicze byl minister rolnictwa i gospodarki zywnosciowej; na skup i przechowywanie zapasow ryb morskich - minister transportu i gospodarki morskiej; a na finansowanie kontraktow eksportowych - minister wspolpracy gospodarczej z zagranica.

Zrodlem finansowania doplat bylyby dotacje budzetowe ustalane corocznie w kwocie uwzgledniajacej zmiany stopy oprocentowania kredytu redyskontowego. Zakladana wielkosc doplat do kredytow na cele rolnicze oraz skup i przechowywanie zapasow ryb morskich w 1995 r. nie bedzie wiazala wiekszych srodkow budzetowych niz w 1994 r. Zaklada sie, ze na kazdy hektar uzytkow rolnych udzielany bedzie kredyt w wysokosci ok. 1 mln zl. Natomiast na doplaty do kredytow na finansowanie eksportowych kontraktow inwestycyjnych w 1995 r. przewiduje sie przeznczyc kwote 200 mld zl.

Rada Ministrow przyjela rowniez projekt ustawy o negocjacyjnym systemie ksztaltowania wynagrodzen w podmiotach gospodarczych. Projekt zostanie przekazany do konsultacji ze zwiazkami zawodowymi i organizacjami pracodawcow. Po konsultacjach projekt ustawy zostanie przekazany do Sejmu w trybie pilnym.

Ustawa mialaby obejmowac wszystkie podmioty gospodarcze zatrudniajace powyzej 50 osob.

Proponuje sie, by maksymalny wskaznik wzrostu wynagrodzen dla podmiotow gospodarczych ustalala w drodze negocjacji Trojstronna Komisja ds. Spoleczno - Gospodarczych w oparciu o zalozenia budzetu na rok nastepny. W razie braku takiego ustalenia, przyrost przecietnego miesiecznego wynagrodzenia ustalalaby Rada Ministrow.

W mysl projektu w podmiotach gospodarczych przyrost przecietnego miesiecznego wynagrodzenia w danym roku okreslanoby w porozumieniu zawieranym przez strony upowaznione do zawarcia zakladowego ukladu zbiorowego pracy. W przypadku, gdy porozumienie takie nie zostanie zawarte przyrost wynagrodzen okreslac bedzie pracodawca.

Prezes GUS bedzie zobowiazany przygotowywac kwartalne informacje o przyrostach wynagrodzen w poszczegolnych dzialach i branzach z wyszczegolnieniem podmiotow znacznie odbiegajacych od ustalonych przez Komisje Trojstronna wskaznikow. Powyzsze dane stanowilyby dla Komisji Trojstronnej podstawe do oceny ksztaltowania sie wynagrodzen oraz ewentualnych dzialan o charakterze interwencyjnym.

Ponadto projekt przewiduje mozliwosc stosowania przez wlasciciela sankcji wobec osob zarzadzajacych podmiotem gospodarczym za przyrost wynagrodzen, zagrazajacy kondycji finansowej podmiotu lub przekraczajacy maksymalne wskazniki ustalone przez Komisje Trojstronna.

Rada Ministrow przyjela program dzialan dla restrukturyzacji polskiego przemyslu farmaceutycznego, przygotowany przez Ministerstwo Przemyslu i Handlu.

Polski przemysl farmaceutyczny wykorzystuje wiele nowoczesnych technologii i nalezy do najbardziej rentownych dziedzin gospodarki. Nasze przedsiebiorstwa farmaceutyczne moga konkurowac na rynku miedzynarodowym jezeli zostanie przeprowadzona ich kompleksowa restrukturyzacja oraz wdrozone beda mechanizmy zaproponowane w przyjetym dzis programie.

Przedstawiono w nim kilka warunkow, ktore umozliwia restrukturyzacje tego przemyslu:

* rozwoj polskiego przemyslu farmaceutycznego bedzie mozliwy dzieki zniesieniu cen urzedowych lekow i zastapieniu ich cenami negocjowanymi oraz wprowadzeniu degresywnych marz detalicznych. Planuje sie powolanie zespolu negocjujacego ceny srodkow farmaceutycznych oraz przygotowujacego nowelizacje ustawy o zasadach odplatnosci za leki i artykuly sanitarne. Wprowadzenie marz degresywnych spowoduje rowne traktowanie tanszych lekow polskich z ich zachodnimi, ale znacznie drozszymi, odpowiednikami,

* program przewiduje przedluzenie na rok 1995 obowiazujacych w tym roku kontyngentow bezclowych na zakupy substancji, polproduktow i materialow do produkcji srodkow farmaceutycznych i materialow medycznych,

* wzrost sprzedazy krajowych lekow i materialow medycznych bedzie uzalezniony od przyjetego przez rzad modelu organizacyjnego ochrony zdrowia. Okreslalby on m.in. polityke cenowa, refundacyjna i rejestracyjna lekow i srodkow medycznych. Jednym z instrumentow realizacji polityki lekowej jest nadzor farmaceutyczny, odpowiedzialny za bezpieczenstwo lekowe spoleczenstwa, warunki wytwarzania i dystrybucji medykamentow. Minister Zdrowia i Opieki Spolecznej wkrotce przedstawi dokument "Polityka Lekowa Panstwa", ktory uwzglednialby wszystkie te cele,

* zwiekszenie mozliwosci eksportowych polskich przedsiebiorstw farmaceutycznych mozliwe bedzie m.in. w wyniku wspierania przez rzad wdrozenia "Dobrej Praktyki Wytworczej". Opracowanie wytycznych dla sporzadzania procedur wytwarzania roznych postaci i rodzajow lekow bedzie jednym z elementow systemu zabezpieczania jakosci produkowanych medykamentow oraz instrumentem radzenia sobie z konkurencja zagraniczna. Brak takiego certyfikatu utrudnial gotowym lekom wejscie na rynek Unii Europejskiej. Konieczne bedzie takze stworzenie ubezpieczen kontraktow eksportowych, gwarantowanych przez Skarb Panstwa,

* ochrona interesow gospodarczych polskich producentow lekow i materialow medycznych mozliwa bedzie dzieki wszczynaniu postepowan ochronnych na podstawie wystapienia podmiotow gospodarczych oraz podjecia prac zwiazanych z wynegocjowaniem czasowego zwolnienia z Dodatkowych Certyfikatow Ochrony Patentowej przy wejsciu polskich wyrobow na rynek Unii Europejskiej.

W celu ochrony polskich producentow farmaceutykow przed nieuczciwa konkurencja zagraniczna mozliwe bedzie wprowadzenie ograniczen importu tych srodkow, ustanowienie kontyngentu ilosciowego lub wartosciowego oraz ustanowienie czasowej oplaty specjalnej oprocz stawki celnej na leki i wyroby medyczne sprowadzane z zagranicy.

Rada Ministrow zalecila realizacje programu, uwazajac, ze jest ona konieczna i uzasadniona, tym bardziej, iz przedsiebiorstwa farmaceutyczne opracowaly juz biznes plany, co pozwala im na zaciaganie kredytow na inwestycje umozliwiajace osiagniecie miedzynarodowych standardow "dobrej praktyki wytworczej" (GMP). Przewiywane naklady inwestycyjne w przemysle farmaceutycznym w latach 1994-2000 wyniosa ok. 12 bln zl, z czego 7,7 bln zl pochodzic bedzie z zyskow przedsiebiorstw, a 4,3 bln zl z kredytow.

Rada Ministrow przyjela zalozenia polityki mieszkaniowej panstwa.

W dokumencie stwierdza sie, ze dotychczasowa polityka mieszkaniowa spowodowala, ze wiekszosci rodzin nie stac na kupno drogich mieszkan. Wysokie oprocentowanie kredytow budowlanych i hipotecznych praktycznie uniemozliwia budowe tanich i energooszczednych domow mieszkalnych, a spadek poziomu wydatkow budzetowych na sfere mieszkaniowa utrudnia pobudzenie gospodarcze w tej dziedzinie. Ponad 1,5 mln gospodarstw domowych nie posiada wlasnego mieszkania, ok. 1 mln zdewastowanych mieszkan wymaga natychmiastowego remontu, a ok. 30 proc. rodzin mieszka w lokalach przeludnionych. Udzial budzetu panstwa w wydatkach na sfere mieszkaniowa w stosunku do PKB zmniejszyl sie w tym roku do 1,4 proc. Rownoczesnie spadek realnej stopy zyciowej ludnosci zmniejszyl jej zdolnosci finansowania zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a skromne srodki publiczne przeznaczone na ten cel byly wykorzystywane nieracjonalnie.

Dlatego podstawowym celem polityki mieszkaniowej panstwa powinno byc stworzenie wszystkim obywatelom mozliwosci godnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wysilkiem wlasnym wspomaganym przez panstwo, poprzez rozwiniecie roznorodnych systemow finansowania budownictwa mieszkaniowego w sektorze prywatnym i publicznym (stworzenie wielu dostosowanych do okreslonego poziomu zamoznosci systemow oszczedzania i kredytowania).

Zaklada sie, ze potrzeby mieszkaniowe rodzin, w zaleznosci od stopnia ich zamoznosci, zaspokajane beda przez:

* przydzielanie socjalnych mieszkan komunalnych,

* uruchomienie tzw. spolecznego budownictwa czynszowego, a wiec mieszkan o umiarkowanym poziomie czynszow, budowanych w celu wynajmu przez spolki prawa handlowego i spoldzielnie mieszkaniowe,

* stworzenie systemu kontraktowego, oferujacego tanszy kredyt na zakup mieszkania pod warunkiem zgromadzenia uprzednio odpowiedniej sumy oszczednosci,

* zakup mieszkania dokonywany z wlasnych srodkow ludnosci oraz dlugoterminowego kredytu hipotecznego emitowanego na warunkach okreslonych przez rynek.

Tworzone beda warunki prawne i ekonomiczne dla rozwoju prywatnego budownictwa czynszowego. Pomoc publiczna dla nich bedzie polegac na stosowaniu ulg podatkowych dla podmiotow budujacych mieszkania w celu wynajmu.

Elementarnym warunkiem koniecznych zmian w systemie finansowania mieszkalnictwa jest reforma czynszow. Czynsz placony przez najemcow musi pokryc wszystkie wydatki biezace i okresowe oraz niezbedna amortyzacje. Reforma czynszow bedzie wprowadzana etapami, aby zlagodzic jej wplyw na rodzinne budzety.

W pierwszym etapie czynsz bedzie ustalany na poziomie od 0 do 3 proc. wartosci odtworzeniowej mieszkania. Prawo do ustalania poziomu czynszu przekazane zostalo gminom, dzieki czemu beda mogly one aktywnie kreowac polityke mieszkaniowa i dostosowywac wysokosc czynszow do stanu zamoznosci mieszkancow.

Rownolegle z reforma czynszow wprowadzono instytucje dodatkow mieszkaniowych. Pomoc panstwa przyslugiwac bedzie glownie rodzinom ubogim, a o ich przydziale decydowac beda organy komunalne.

Dla rodzin, ktore czasowo odczuwaja pogorszenie sytuacji materialnej (np. utrata pracy) wprowadza sie moratorium czynszowe.

Nowa forma kredytowania beda kredyty pod zastaw hipoteczny udzielane w systemie kontraktowym. Umowa - kontrakt obejmowac bedzie zarowno okres i warunki oszczedzania, jak i okres i warunki splaty udzielonego preferencyjnego kredytu.

W programie polityki mieszkaniowej panstwa znaczaca role przypisuje sie ozywieniu publicznego budownictwa czynszowego. Program ten zaklada powstanie nowych podmiotow inwestorskich: spolek prawa handlowego - towarzystw budownictwa spolecznego (TBS), dzialajacych niezarobkowo, na warunkach rynkowych. Spolki te beda mogly byc tworzone przez gminy, organizacje gospodarcze i spoleczne, osoby fizyczne. W obnizeniaa kosztow budownictwa czynszowego konieczne jest stworzenie odrebnego finansowania i kredytowania spolecznego budownictwa czynszowego. Podstawowym zrodlem kredytowania beda srodki Krajowego Funduszu Mieszkaniowego. Preferencyjne kredyty z tego Funduszu moga pokryc do 50 proc. kosztow realizacji inwestycji mieszkaniowej. Pozostale srodki moga pochodzic z kapitalu wlasnego towarzystw budownictwa spolecznego czy spoldzielni, kredytow i ewentualnych dotacji uzupelniajacych z funduszy gminnych oraz kredytow komercyjnych. Na poczatku podstawowym zrodlem zasilania Krajowego Funduszu Mieszkaniowego beda srodki budzetowe. W przyszlosci mozliwe jest uzyskanie pozyczek zewnetrznych oraz z emisji obligacji mieszkaniowych.

Programem wspierajacym proponowane systemowe przeksztalcenia w sektorze mieszkaniowym winien stac sie program wdrazania budownictwa energooszczednego i ekologicznego. Wspierana bedzie realizacja pilotazowych budynkow i zespolow mieszkaniowych w energo- i materialooszczednych technologiach, a w kolejnym etapie calych osiedli w tych technologiach.